Wielisławka

Wielisławka (niem. Willen-Berge) jest dwuwierzchołkowym szczytem na Pogórzu Złotoryjskim o wys. 372 i 369 m n.p.m., położonym na prawym brzegu Kaczawy. Uwagę zwracaj przede wszystkim wyrobisko dawnego kamieniołomu porfirów zwane Organami Wielisławskimi(niem. Grose Orgel), które stanowią pomnik przyrody. Tworzą one bogato urzeźbioną ścianę w kształcie piszczałek organowych.


Według legend już w IX w. na Wielisławce miał funkcjonować ośrodek kultu słowiańskiego. W IX w. usadowiono mały gródek lub strażnicę. Później na jego miejscu zbudowano zameczek. Początkowo rycerski, a w czasie wojen husyckich stał się własnością rycerza - rozbójnika. W 1557 r. u podnóża Wielisławki rozpoczęto wydobycie rud metali, a w II poł. XIX w. rozpoczęto tu eksploatację porfirów, odsłaniając przy tym Organy Wielisławskie. W tym samym czasie na pozostałościach zameczku wzniesiono gospodę, przekształconą później w schronisko turystyczne. Do dziś na szczycie zobaczyć można resztki murów i zameczku.Według plotek i legend w Wielisławce miałyby być ukryte skarby - część skarbca Wrocławia. Wyobraźnie o ukrytych w zasypanych sztolniach zabytkach rozpala głowy współczesnym poszukiwaczom skarbów. Istnieje równeiż legenda o pobycie na Wielisławce Hitlera i Goeringa.


Dużym zainteresowaniem cieszy się także Jaskinia Wielisławska, o długości ok. 100 m., której wylot leży na wysokości ok. 260 m. Tworzy ją wąski korytarz o szerokości do 3m. Przeważnie uważa się, że mogła to być naturalna szczelina stanowiąca otwór wentylacyjny wulkanu, która została poszerzona w trakcie wydobywania skał bogatych w mangan. Poza jaskinią znajduje się jeszcze kilka sztolni prowadzących w głąb góry. Istnieje legenda, że wszystkie szyby i sztolnie połączone były w jeden system korytarzy i przejść z wejściem od szczytu.