Kultura

Nowe "Echo Z這toryi"

25sty2008
Nowe "Echo Z這toryi"

W najnowszym miesi璚zniku "Echo Z這toryi" zn闚 mo瞠my przeczyta wiele ciekawych informacji o regionie. Jest r闚niez wywiad z dyrektorem Centrum Kultury. Poni瞠j cytujemy wywiad i zapraszamy do zakupu archiwalnych numer闚. Aktualne wydanie mo積a naby:
- siedziba TMZZ ul. Szkolna 1, Dom Nauczyciela "Bacalarus" - poddasze. (tu tak瞠 nalezy si zg這si w sprawie numer闚 archiwalnych),
- Galeria "Beniamin" - Rynek,
- Ksi璕arnia - Rynek,
- Biblioteka LO Z這toryja,
- TUiA Warta ul. 疾romskiego (ZOKiR),
Pewn liczb egzemplarzy otrzymuje r闚nie ka盥y ze sponsor闚, a tak瞠 numery "Echa" dostarczane s do szk馧 i urz璠闚.
Po jednym numerze pisma otrzymuje ka盥y z pos堯w Sejmiku Dolno郵御kiego...

Iwona Paw這wska: Jak to jest, 瞠 w jednej z najbardziej zad逝穎nych gmin (wed逝g doniesie „Gazety Wroc豉wskiej”) w wojew鏚ztwie dolno郵御kim tak pr篹nie rozwija si kultura?

Zbigniew Moso: Najbardziej zad逝穎nych? Pewnie mamy takie same d逝gi jak i inne gminy. To, co ostatnio ukaza這 si w prasie, nie jest do ko鎍a prawd. Informacje podane przez gazet nie uwzgl璠nia造 wielu czynnik闚.
Ale je郵i m闚i pani o pr篹nie rozwijaj帷ej si kulturze na terenie naszej gminy, to jest mi bardzo przyjemnie. My郵, 瞠 nasze sukcesy to efekt pracy wielu ludzi oraz przychylno軼i w豉dz samorz康owych. Nasi w這darze maj 鈍iadomo嗆, 瞠 kultura jest wa積ym czynnikiem rozwoju (r闚nie gospodarczego) regionu. Wi瘯szo嗆 projekt闚 transgranicznych oparli鄉y o wsp馧prac kulturaln mi璠zy partnerami. Wszystkie te projekty dotyczy造 podniesienia poziomu 篡cia kulturalnego i rekreacyjnego na terenach wiejskich. Samorz康 skierowa swe wysi趾i na remont bazy. Centrum Kultury dysponuje 10 obiektami, (do tego nale篡 doliczy baseny, a tak瞠 ko軼i馧 鈍. Jana i Katarzyny oraz wie輳 widokow w Podg鏎kach). Samorz康 pomaga w odnowieniu tych budynk闚, kt鏎e mamy, ale te i wznoszeniu nowych obiekt闚. Tak powsta這 nowe Centrum Kultury, Sportu i Turystyki w 安ierzawie, kt鏎e funkcjonuje od 4 miesi璚y.
Innym wa積ym czynnikiem s ludzie, moi wsp馧pracownicy. Ja mam ju do鈍iadczenia z pracy w Z這toryi. My郵, 瞠 wielu z這toryjan mi這 wspomina plenerowe Dni Z這toryi, kt鏎e zainicjowa貫m: du瞠, sceniczne, w centrum miasta Szlify zdobywa貫m w pracy na rzecz kultury w豉郾ie tam. B璠帷 szefem Wydzia逝 Promocji, administrowa貫m 鈔odkami na imprezy kulturalne. „Otrzaska貫m” si z bud瞠tem samorz康u. Mam zatem do鈍iadczenie. Tym bardziej, 瞠 sko鎍zy貫m studia z zakresu Zarz康zania Kultur na UJ i stamt康 czerpa貫m najlepsze wzorce, do鈍iadczenia z najlepszych wielkomiejskich plac闚ek. W Krakowie za這篡li鄉y Stowarzyszenie Menad瞠r闚 Organizator闚 Kultury (SMOK), kt鏎e skupia szef闚 plac闚ek kulturalnych.
Kiedy zacz掖em pracowa w 安ierzawie, musia貫m przekona ludzi do nowej formu造 pracy, do tego, 瞠 ka盥y weekend jeste鄉y zaanga穎wani. Ja sam nie bior urlopu od kilku lat w sezonie, bo ci庵le organizujemy jakie imprezy. Niekt鏎zy z moich pracownik闚 (i ja sam) zaczynaj traktowa prac jako hobby, a to ju jest niebezpieczne, bo zatraca si rozdzielno嗆 篡cia prywatnego i s逝瘺owego. Trzecim czynnikiem, dzi瘯i kt鏎emu mamy takie efekty, jest lokalny patriotyzm. Mamy 鈍iadomo嗆 warto軼i naszych teren闚 i tego, co posiadamy. U mnie obudzi si on przez mi這嗆 do ko軼io豉 鈍. Jana i Katarzyny. Wraz z grup kilkunastu wolontariuszy (Orkiestra Radosnych Serc) otworzy貫m go dla turyst闚. Musieli鄉y jeszcze nauczy ludzi korzystania z kultury, mi璠zy innymi przez zapraszanie ich do udzia逝 w imprezach organizowanych w ko軼iele 鈍. Jana i Katarzyny. Tak naprawd w ludziach trzeba tylko obudzi poczucie organizatorskie, dalej ju inicjatyw przejmuj sami mieszka鎍y. My tylko dajemy sygna, podpowied. Tak sta這 si w Lubiechowej, gdzie zorganizowano Zlot Kobiet Czaruj帷ych (pomys KGW) czy w S璠ziszowej, gdzie od pi璚iu lat w pierwszy dzie lata puszcza si wianki pod Wielis豉wk (inicjatywa lokalnych dzia豉czy). Kiedy to przynosi efekt, ludzie widz, 瞠 jest sens robienia czego nowego.
Na ostatniej sesji podczas g這sowania nad statutem wszyscy radni opowiedzieli si za kierunkiem, w jakim dzia豉 nasze Centrum. Jest to dow鏚 na akceptacj naszej pracy. Mamy 鈍iadectwo, 瞠 zostali鄉y docenieni. Ale wiadomo, 瞠 nigdy nie zadowolimy wszystkich. Bazuj帷 na bud瞠cie, w kt鏎ym nie ma ani z這t闚ki na imprezy (poza 4 tys. z這tych na animacj kultury na wsi), robimy jednak imprezy, kt鏎e kosztuj kilkadziesi徠 tysi璚y z這tych.

I. P.: Jak pozyskuje si 鈔odki na dzia豉nia kulturalne?

Z.M.To s pieni康ze pozyskiwane przede wszystkim z projekt闚 transgranicznych. Dzi瘯i temu uzyskali鄉y oko這 150 tysi璚y z這tych. Niedawno mieli鄉y kontrol oceniaj帷 realizacj projektu „Transgraniczna Turystyka Edukacyjno-Kulturowa w gminie 安ierzawa”. Okaza這 si, 瞠 piszemy i realizujemy wzorcowe, bezb喚dne projekty. Otrzymali鄉y nawet propozycj, by opisa w niemieckiej prasie nasze przedsi瞝zi璚ie, gdy zosta這 uznane za najciekawsze na Dolnym 奸御ku.
Musz przyzna, 瞠 projektami zajmuj si sam, ale dokumentacj projektow prowadzi Magda Figa. Jej dzia豉nia zosta造 r闚nie na tyle docenione, 瞠 Urz康 Marsza趾owski zaproponowa Magdzie prowadzenie szkole dla innych podmiot闚, kt鏎e nie radz sobie z dokumentacj projektow, czyli rozliczeniami (kartami pracy, dokumentacj zdawczo- odbiorcz, protoko豉mi).
Praktycznie nasze dzia豉nie polega na tym, 瞠 siadamy, robimy burz m霩g闚, wymy郵amy tematy, projekty. W豉郾ie teraz ko鎍z prac nad harmonogramem projektu „Dolny 奸御k. 字edniowiecze trzech narod闚. Festiwal historyczny w ko軼iele 鈍. Jana i Katarzyny”. Z Urz璠u Marsza趾owskiego dostali鄉y w ubieg造m roku ju 20 tysi璚y na wydanie katalogu zabytk闚 ko軼io豉 i 9 tys. na system monitoringu zabytku.
Je郵i chodzi o koncepcj bud瞠tow, to bazuj tu na do鈍iadczeniach Ma這polskiego Instytutu Kultury. W tej plac闚ce dyrektorowi uda這 si zej嗆 z bud瞠tu samorz康owego z 4 do 2 milion闚 z這tych i poprowadzi Instytut, kt鏎y upada. Plac闚ka rozwija si teraz tylko w oparciu o projekty. Taki system wprowadzam w 安ierzawie. Dotacja samorz康owa ma s逝篡 tylko na utrzymanie budynku i na p豉ce dla 18 pracownik闚. Na dzia豉nia kulturalne musz pozyska 鈔odki z projekt闚. Owszem, licz te na wsparcie samorz康u w sytuacjach, kiedy przy projekcie potrzebny jest wk豉d w豉sny.

I. P: Kt鏎e z przedsi瞝zi耩 wydawa這 si najtrudniejsze lub niemo磧iwe do realizacji, przynios這 nieoczekiwanie wspania造 efekt?

Z. M: Takim dzia豉niem by rozw鎩 turystyczny gminy. Jakie 11 lat temu, kiedy zosta貫m po raz pierwszy radnym, zorganizowa貫m spotkanie w sprawie agroturystyki, czyli alternatywnych 廝鏚e zarobkowania na wsi. Wtedy na terenie gminy by造 3 gospodarstwa takiego typu, teraz mamy 10 punkt闚 noclegowych. A wi璚 nast徙i niesamowity rozw鎩 agroturystyki. W豉軼iciele tych gospodarstw mog liczy na nasze wsparcie. Mo瞠 nie finansowe, ale merytoryczne. Mo瞠my da im promocj i edukacj. W ramach projektu zorganizowali鄉y kurs ma貫go biznesu, j瞛yka niemieckiego, zasad kontaktu z turystami.
Po ilo軼i sprzedanych bilet闚 w ko軼iele 鈍. Jana i Katarzyny mo積a stwierdzi, 瞠 ruch turystyczny zdecydowanie si zwi瘯szy. W pierwszym roku funkcjonowania sprzedali鄉y 400 bilet闚, teraz ponad 1000. Pojawili si tu nawet Czesi.
W ramach odnowy wsi powstaj na wsiach ciekawe przedsi瞝zi璚ia. Tworzy si nowe atrakcje dla turyst闚. Na przyk豉d w Podg鏎kach zrekonstruowano 鈔edniowieczny ko軼i馧, odgruzowano naw. Odbudowano wie輳 zniszczon w XIX wieku i nadano jej formu喚 widokowej. Wok馧 Wielis豉wki wysprz徠ano teren i dzi瘯i zaanga穎waniu Nadle郾ictwa z這toryjskiego powsta豉 軼ie磬a dydaktyczna. Przybywa te 軼ie瞠k rowerowych. Gmina naprawd pod tym wzgl璠em rozwija si i to mnie cieszy. Brakuje nam niestety jeszcze bazy gastronomicznej. Ludzie, kt鏎zy nocuj w agroturystykach, maj gdzie je嗆, ale inny tury軼i ju nie. Nie ma zajazd闚, restauracji…

I. P: W gminie organizuje si wiele wspania造ch, bogatych tematycznie imprez. Wspomnia Pan o Zlocie Kobiet Czaruj帷ych, Wiankach pod Wielis豉wk. S造sza豉m o Zaduszkach poetyckich… Jakim zainteresowaniem ciesz si te przedsi瞝zi璚ia w鈔鏚 mieszka鎍闚? Naprawd ch皻nie bior w nich udzia?

Z. M: Tak. W tym roku na przyk豉d nie odby這 si 安i皻o Pieczonego Ziemniaka w Starej Kra郾icy. I to spotka這 si z reakcj mieszka鎍闚 安ierzawy, kt鏎ych zaniepokoi fakt odwo豉nia imprezy. 安ierzawianie przyzwyczaili si do tej imprezy i zdecydowanie im tego zabrak這. Na Zlocie Kobiet Czaruj帷ych w Lubiechowej na 600 uczestnik闚, tylko 100 os鏏 to mieszka鎍y tej wsi. Ca豉 reszta to przyjezdni, w tym mieszka鎍y 安ierzawy. Ludzie szukaj w豉郾ie takiej formy sp璠zania wolnego czasu, jak im mo瞠my zaproponowa. My specjalizujemy si w imprezach plenerowych, ale nie w zabudowie miejskiej. Raczej na wsi, na 陰kach, przy lesie. Ludzie wtedy czuj si bardziej swobodnie i to im si podoba.

I. P: Kt鏎e z tych imprez chcia豚y Pan uczyni wizyt闚k 安ierzawy?

Z. M: Przede wszystkim Noc Kabaretow. To ma by wizyt闚ka 安ierzawy. Nie tylko dlatego, 瞠 Romek 真rek, tw鏎ca Neon闚ki jest ze 安ierzawy. On wymy郵i formu喚 Nocy Kabaretowej. I to ju jest marka. Ju teraz dzwoni do mnie menad瞠rowie kabaretowi i pytaj, czy ich zespo造 mog wyst徙i w 安ierzawie podczas tej imprezy. Mnie nie sta na koncert gwiazdy za 20 tys. Wol postawi na dwa dobre kabarety za 6 tys., kt鏎e dzi瘯i pomocy Romka mog tu 軼i庵n望. Ostatnio wyst瘼owa tu „Kabaret Skecz闚 M璚z帷ych”. Andrzej ζgoda, by造 mieszkaniec naszego miasta, kt鏎y ma firm renowacji zabytk闚, obieca mi pieni康ze na pokrycie cz窷ci koszt闚 wyst瘼u Krzysztofa Daukszewicza. I to b璠zie gw騧d programu V 安ierzawskiej Nocy Kabaretowej.
Druga imprez - wizyt闚k mog造by by koncerty w ko軼iele 鈍. Jana i Katarzyny. Zaczynali鄉y od kameralnych Zaduszek Poetyckich. Teraz mamy ju deklaracje wyst瘼u nawet samego Krzesimira D瑿skiego. Muzyka grana w naszym ko軼iele jest specyficzna, klasyczna i mimo takiego ci篹aru gatunkowego mamy ju wielu s逝chaczy. Niech si to ludziom w Polsce kojarzy, 瞠 takie imprezy s 安ierzawie.

I. P: Skoro tak du穎 si dzieje na niwie kultury, to dlaczego miasteczko ci庵le postrzegane jest jako senne? Szczeg鏊nie jest to widoczne w porze wieczornej.

Z. M: To samo mo瞠my powiedzie o Z這toryi czy Jeleniej G鏎ze. Jelenia sta陰 si sypialni. W rynku w ci庵u tygodnia nie dzieje si nic, chyba, 瞠 jest jakie wydarzenie koncertowe. Taki jest teraz charakter 篡cia. Jednak senno嗆 安ierzawy jest wra瞠niem pozornym. Wiadomo, 瞠 imprez plenerowych nie mo積a robi codziennie, ale w naszym Centrum Kultury 篡cie toczy si intensywnie. Skupiamy si przede wszystkim na najm這dszych. Oferujemy im zaj璚ia plastyczne, zabawy, spotkania z ksi捫k, ze zwierz皻ami. Gorzej jest z m這dzie膨. J jest teraz trudniej czymkolwiek zainteresowa, odci庵n望 od komputera. Tu dzia豉my przez sport. Proponujemy m這dym ludziom zawody sportowe, aktywno嗆 fizyczn. Sam odpowiadam mi璠zy innymi za organizacj og鏊nopolskich zawod闚 Enduro oraz gram z m這dzie膨 w siatk闚k.
To wra瞠nie senno軼i 安ierzawy spot璕owa exodus m這dzie篡 za granic. Jednak ma貫 miasteczka nigdy nie t皻ni 篡ciem tak, jak wielkie aglomeracje. Jednym to odpowiada, innym nie, a wtedy uciekaj st康.

I. P: Niedawno oddano do u篡tku nowe centrum kultury. Dlaczego nie zrobiono w nim sali kinowej?

Z. M: To jest zbyt ma豉 miejscowo嗆, by utrzyma kino z bilet闚. Poza tym nikt nie da豚y pieni璠zy na zrekonstruowanie kina w budynku, kt鏎y zatraci przed laty swoj funkcj kinow. Kolejne przekszta販enie budynku spowodowa這, 瞠 wywieziono st康 ca造 sprz皻 do projekcji, przebudowano wn皻rze...
Znam te kulisy dystrybucji film闚. Zanim nowo嗆 dotrze do ma貫go miasteczka, mo積a ju kupi ten film na DVD. Kto by przyszed w 安ierzawie do kina? Imprezy p豉tne w naszym miasteczku nie s dobrym pomys貫m.

I. P: Niew徠pliwym skarbem 安ierzawy jest ko軼i馧 鈍. Jana i Katarzyny. Jak jeszcze mo積a by by這 wykorzysta jego istnienie dla promocji gminy? Zastanawiam si, jak mo積a zagospodarowa zaniedbany teren przyko軼ielny. Jaki los spotka resztki tablic nagrobnych le膨cych bez豉dnie nieopodal ko軼io豉?

Z. M: Ko軼i馧 wymaga strategii swojego rozwoju. Nad tym teraz si skupiam. Wykorzystanie zabytku nie mo瞠 polega na tym, 瞠 otwiera si go od czasu do czasu zwiedzaj帷ym. Trzeba nada mu jaki konkretny charakter. Najpierw my郵 o zagospodarowaniu terenu przyko軼ielnego. Maj帷 takie bogactwo element闚 kamiennych (epitafia, tablice, elementy dekoracyjne, produkty z kamienio這m闚), my郵 o stworzeniu lapidarium. My郵 te, 瞠by wykorzysta walory roma雟kie budowli. To ma by 鈍iadectwo bogactwa 鈔edniowiecza. Wbrew pozorom 鈔edniowiecze nie by這 epok mroczn, 篡cie kulturalne wtedy kwit這 powstawa造 obrazy, ksi捫ki i architektura. W okolicy mamy wiele przyk豉d闚 budownictwa 鈔edniowiecznego, szczeg鏊nie roma雟kiego.
Moja koncepcja wymaga jeszcze wielu inwestycji. Planuj do鈍ietlenie malowide w ko軼iele, stworzenie scenografii informuj帷ej o 篡ciu codziennym w 鈔edniowieczu, dodruk materia堯w o dzia豉lno軼i intelektualnej na tym terenie. My郵, by stworzy tu muzeum regionalne ze szczeg鏊nym uwzgl璠nieniem 篡cia miejskiego. Natomiast w闚czas w Podg鏎kach w wie篡 widokowej umie軼iliby鄉y ekspozycj dotycz帷 篡cia na wsi w dawnych wiekach. W ten spos鏏 posta豚y skansen.
By nada w豉軼iwy, niemal pierwotny charakter ko軼io這wi, planujemy r闚nie stworzy replik o速arza z XV wieku (orygina obecnie w ko軼iele 鈍. Marcina w Poznaniu), reprodukcj 鈍ierzawskiego „Tronu 豉ski” z XIV wieku (orygina w Muzeum Narodowym we Wroc豉wiu) czy wypo篡czy relikwiarz z Muzeum Regionalnego w Jeleniej G鏎ze
To wszystko jednak wymaga du瞠go wk豉du w豉snego.

I. P: Podziwiam 安ierzaw za atrakcyjne wizualnie i merytorycznie wydawnictwa promuj帷e miasto i gmin. Prosz powiedzie innym animatorom kultury i samorz康owcom, jak to si robi, by uzyska taki efekt?

Z. M: My opieramy si na fachowcach. Nie zlecamy tego na przyk豉d urz璠nikom. Owszem, oni powinni czuwa nad ca這軼i, ale pod wzgl璠em merytorycznym (historycznym, geograficznym czy architektonicznym) nie maj tyle wiedzy, by tworzy przewodniki lub foldery. Kiedy robili鄉y katalog malowide ko軼ielnych, zlecili鄉y opiek nad wydawnictwem profesorowi Kossakowskiemu. Bez wstydu zatem mog tak ksi捫k pokaza ludziom. Nasze publikacje musz by rzetelne. Cz瘰to przechodz kilka redakcji, korekt. Dlaczego publikacje TMZZ s super? Bo robi je fachowcy.

I. P: Czy to prawda, 瞠 Pan sam redaguje serwis internetowy 安ierzawy?

Z. M: Tak, sam. Co rano po鈍i璚am ok. 2 godzin na aktualizacje serwisu (je郵i s materia造). Je盥輳 z aparatem, robi zdj璚ia. Gdy si co dzieje, zwykle do mnie dzwoni (tak wsp馧prac mam np. ze stra瘸kami). Nasza strona nie jest tub informacyjn Urz璠u Miasta. To raczej informator o tym, co dzieje si w okolicy. Czasem bywa to tylko og這szenie, 瞠 zagin掖 pies.

I. P: Nie kusi Pana, by porzuci 安ierzaw i dzia豉 na wi瘯szej przestrzeni?

Z. M: Pojawi這 si kilka propozycji. Najnowsza to praca w og鏊nopolskiej rozg這郾i radiowej i zajmowanie si trasami koncertowymi zespo堯w. Ale nie skusi貫m si. Jestem tu i trwam na posterunku (zarabiaj帷 2 tysi帷e). Na razie nie planuj zmian. Mam przecie jeszcze kilka pomys堯w, kt鏎e w 安ierzawie chc wprowadzi w 篡cie. Poza tym stworzyli鄉y tu zgrany zesp馧 i nielojalnie by這by go opuszcza. Chyba, 瞠 propozycja nowej pracy pozwala豉by na chocia cz窷ciowy udzia w rozwoju kulturalnym gminy. W momencie dotarcia do r彗 czytelnik闚 niniejszej publikacji wszystko b璠zie jasne...

I. P: Dzi瘯uj za rozmow.

rozmawia豉 Iwona Paw這wska