Kultura

Skąd ta nazwa?

29sie2006
Skąd ta nazwa?

(ŚWIERZAWA) Dotarł do nas ciekawy list dotyczący pochodzenia współczesnej nazwy miasta Świerzawy, podważający tezę Hanny Gaczyńskiej-Piwowarskiej, która w publikacji Świerzawa i okolice twierdziła, że nazwa naszego miasta nie pochodzi od przymiotnika świeży, lecz od staropolskiego świerzpie...

W podstawie nazwy Świerz-, tkwi ta sama cząstka, co w wyrazie świerzop (chwast polny, słynny „bursztynowy świerzop” z Pana „Tadeusza”) czy w nazwie Świerzno (województwo zachodniopomorskie).
Staropolski wyraz świerzpie oznaczał dzikie, polne rośliny, stąd Świerzno to miejsce porośnięte tego typu roślinnością. Podobne znaczenie ma nazwa Świerzawa, choć trzeba pamiętać o tym, że jest to nazwa pseudotopograficzna, czyli umowna, bez odniesienia do rzeczywistej topografii okolicy. Dzięki temu zachowany jednak został charakter dawnej, niemieckiej nazwy (schönau – ziemia otoczona wodą, urodzajny grunt, błonie, lub die schöne Aue – piękna niwa, osada).
Teraz pan Marian:
Nawiązując do art. Piękne i dziwne nazwy Gór Kaczawskich chciałbym przypomnieć okoliczności powstania nazwy Świerzawy. Niemiecka nazwa w tłumaczeniu znaczyła Piękna Dolina. Zaraz po wojnie nazwano miejscowość Szunów. W okresie, kiedy na terenie Świerzawy działało Gimnazjum Handlowe, ówczesna prof. Trybulska wystąpiła z wnioskiem o zmianę nazwy Szunowa na Świeżawa. Nazwa ta miała pochodzić od świeżego powietrza, nie chciała dokładnego tłumaczenia z języka niemieckiego.
Uwzględniono jej wniosek, tylko projekt zmieniono na Świerzawa (niechlujstwo urzędnicze lub nieświadomość ponieważ nazwa Świerzawa pochodziłaby od świerzbu a nie od świeżości).
Mimo interwencji pani profesor pozostała nazwa, z której nie możemy być dumni.
Marian.
Być może pojawi się jeszcze jakiś głos w dyskusji. Merytoryczne wypowiedzi nagrodzimy koszulką Dni Świerzawy.
Dotarła wypowiedź byłej mieszkanki naszego miasta, którą prosimy o zgłoszenie się po koszulkę (lub kogoś z rodziny):

Jestem byłą mieszkanką Swierzawy od czerwca 1946 r. mieszkałam w Swierzawie 24lata. Czytając e-mail Pana Mariana w sprawie nazwy miasta,całkowicie popieram jego znajomość sprawy.
Nazwa miasta pochodzi tak jak p. Marian powiedział od nazwy po niemiecku Ladna dolina a nie od świerzbu czy świerzopu.
Jeden z książąt piastowskich przejeżdżając przez te okolice podniósł dłoń i wypowiedział te słowa ładna dolina (fonetycznie po niemiecku brzmi szyjnau i dlatego dłoń jest herbem Świerzawy Pozdrawiam mieszkańców pięknego miasta ... Swierzawianka

...dokładnie tak jak opisuje była mieszkanka Świerzawy uczono mnie w szkole( w Świerzawie) legendy powstania miejscowości. Też była opowieść o księciu , który umęczony postanowił odpocząć i podnosząc ręke do góry zatrzymał poddanych, tłumacząc, że tutaj jest świeże powietrze i tu odpoczniemy. Stąd herb Świerzawy ma dłoń . Taka wersja jest dla mnie do przyjęcia a nie inna, od zielska czy nie daj Boże od świerzbu. Pozdrawiam mieszkańców Świerzawy.
Renata Sanchez z domu
Pierończyk :) Ps. ...czy jest mozliwy zakup szalika Pogoni Swierzawa, druzyny w której przez wiele sezonów grał mój nieżyjący niestety tato ( Norbert Pierończyk) ?